Erken Çocukluk Çalışmaları Dergisi

Formasyon Eğitimi Alan Öğretmen Adaylarına Yönelik Çocuk Hakları Tutum Ölçeği Geliştirme Çalışması

Mahmut Karatay — 2025-12-30

Bu araştırmanın temel amacı, formasyon eğitimi alan öğretmen adaylarının çocuk haklarına ilişkin tutumlarını ölçen geçerli ve güvenilir bir ölçme aracını geliştirmektir. Araştırmanın çalışma grubunu formasyon eğitimi alan 300 öğretmen adayı oluşturmuştur. Katılımcıların belirlenmesinde, amaçlı örnekleme tekniklerinden maksimum çeşitlilik sağlamaya dönük örnekleme tekniği kullanılmıştır. Ölçeğe ait yapı geçerliliği açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi ile incelenmiş, yapısal eşitlik modelinde hesaplama yöntemi olarak Bootstrap Maximum Likelihood kullanılmıştır. Ölçeğin iç tutarlılığı cronbach’s alfa katsayısı ile incelenmiştir. Normal dağılmayan verilerin karşılaştırılması; ikili gruplarda Mann-Whitney U, üç ve üzeri gruplarda Kruskal Wallis, çoklu karşılaştırmalar ise Dunn testi kullanılarak yapılmıştır. Analiz sonucunda tek faktörlü bir yapı ortaya konmuştur. Toplamda tek boyut ile toplam varyansın %56,084’lük kısmı açıklanmaktadır. Minimum 15 ve maksimum 75 puan alınabilen ölçeğin cronbach’s alfası 0,943 olarak elde edilmiştir. Elde edilen cronbach’s alfa katsayısına göre ölçek yüksek güvenilirlik elde edilmiştir. Doğrulayıcı faktör analizi sonucunda 3 farklı modifikasyon işlemi gerçekleştirilmiş ve uyum değerleri ölçeğin geçerli bir ölçme aracı olduğunu göstermiştir.

Okul Öncesi Dönem Çocuklarının Kaba Motor Becerilerinin Fiziksel Aktivitelerle Desteklenmesi

Elif Perktaş — 2025-12-30

Çocukluk döneminde motor becerilerin kazanılması için planlı ve sistematik olarak hazırlanmış etkinliklere ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışma, fiziksel aktivitelerin okul öncesi çocukların kaba motor becerileri üzerindeki etkisini ortaya koymak ve farkındalık geliştirmek amacıyla yapılmıştır. Çalışmanın katılımcılarını devlete bağlı bir anaokulunun bir sınıfında yer alan 16 öğrenci ve bir öğretmen oluşturmaktadır. Yöntem olarak Nicel süreçte zayıf deneysel desen tek seferlik vaka incelemesi, nitel süreçte ise durum modeli kullanılmıştır. Çocukların kaba motor becerilerini kaydetmek için kontrol listeleri, öğretmen ve çocuklar için yarı yapılandırılmış ön ve son görüşme formları ve 12 haftalık bir fiziksel aktivite programı uygulanmıştır. Bulgular, lokomotor, denge ve ritim puanlarında müdahale öncesi ve sonrası farklar olduğunu ve öğretmenler ile çocukların fiziksel aktiviteler konusunda farkındalık kazandığını göstermiştir. Sonuç olarak çocuklar kaba motor becerileri açısından desteklenmiş, çocuklar ve öğretmen fiziksel aktiviteler konusunda farkındalık kazanmıştır.

Kardeş Kıskançlığı Görülen ve Görülmeyen Ailelerdeki Ebeveyn Görüşlerinin İncelenmesi

İrem Cengiz — 2025-12-30

Bu araştırmanın temel amacı kardeş kıskançlığı belirtileri gösteren ve göstermeyen çocuğa sahip ebeveynlerin görüşlerini incelemek ve bu doğrultuda iki ebeveyn grubunun tutum ve davranışlarını karşılaştırmaktır. Çalışma nitel bir araştırma olup durum çalışması deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu okul öncesi eğitime devam eden en az bir kardeşe sahip olan çocukların ebeveynleri oluşturmaktadır (11 anne ve 7 baba). Araştırmada veri toplama aracı olarak kişisel bilgi formu ve yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Veriler içerik analizi yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre kardeş kıskançlığı gösteren çocukların ebeveynlerinin tutum ve davranışları, kardeş kıskançlığı göstermeyen çocukların ebeveynlerin tutum ve davranışlarından farklılık göstermektedir. Ebeveyn tutum ve davranışları kardeş kıskançlığı üzerinde etkilidir. Zaman ayırmada eşitsizlik, ilginin küçük çocuğa çevrilmesi ve küçük çocuğun anneyle uyuması gibi ebeveyn tutum ve davranışlarının kardeş kıskançlığını artırdığı; eşit davranma, çocuklar arasında kıyaslama yapmama, ihtiyaçları eşit olarak karşılamaya çalışma gibi ebeveyn tutum ve davranışlarının ise kardeş kıskançlığını azalttığı sonucuna varılmıştır. Çalışmada kardeş kıskançlığı konusunda ebeveynlerin neler yapabileceği ile ilgili önerilerde bulunulmuştur.

0-24 Ay Arası Bebeği Olan Annelerin Kendini Sevme-Öz Yeterlikleri ile Duyarlı Bakım Becerileri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Mehtap Gökgül — 2025-12-30

Bu araştırma 0-24 aylık bebeği olan annelerin kendini sevme/özyeterlikleri ile duyarlı bakım becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 0-24 aylık bebeği olan 340 anne oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak “İki Boyutlu Benlik Saygısı: Kendini Sevme/Özyeterlik Ölçeği” ile “RIE Yaklaşımına Dayalı Bebek Bakımı Duyarlılık Ölçeği” kullanılmıştır. Ölçek puanları arasındaki ilişki Spearman korelasyon katsayısı ile, annelerin demografik özellikleri ile ölçek puanlarının karşılaştırılması ise Mann Whitney U testi ve Kruskal Wallis testi ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda, annelerin özyeterlik düzeylerinin ortalamanın üzerinde, duyarlı bakım becerilerinin ise iyi düzeyde olduğu belirlenmiştir. Analizler, annelerin özyeterlik düzeylerinin duyarlı bakım becerilerini doğrudan etkilemediğini göstermiştir. Bununla birlikte, annelerin bebek bakımıyla ilgili kitap okuma ve eğitici videolar izleme durumları, eğitim düzeyleri, meslekleri, doğum öncesi bilgilendirme eğitimi alma durumları, bebek bakımı konusunda eğitim alıp almamaları ve bebek bakımı sürecinde yardım alıp almamaları değişkenlerine göre duyarlı bakım becerileri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar olduğu saptanmıştır.

Erken Dönemde Stres, Etkileri ve Yılmazlık

Meltem Parlatan — 2025-12-30

Günümüzde erken çocukluktan itibaren her geçen gün insanlar için stres unsurları çoğalmakta ve bunların tamamını ortadan kaldırmak da ne yazık ki mümkün olamamaktadır Yaşanan stresin beyin yapısını nasıl değiştirdiğini, uzun vadeli negatif sağlık ve gelişim çıktılarına nasıl yol açtığını ortaya koyan birikimli bir literatür bulunmaktadır. Öte yandan, hem stresörün olumsuz etkisini azaltan koruyucu sistemleri hem de bireyin başa çıkabilme becerilerini içinde bulunduran “yılmazlığı” geliştirmek mümkündür. Büyüyen yılmazlık literatürü, günümüz insanının koşulları ve ihtiyaçları ile birleştirildiğinde; yılmazlığın artık ilginin arttığı bir araştırma konusundan ziyade mutlaka geliştirmesi gereken bir kapasite haline gelmesi gerektiği açıktır. Bunu sağlamaya yönelik bir çaba olarak mevcut makalede stres ve yılmazlık konuları erken çocukluk bağlamında ele alınmış, “pozitif stres, tolere edilebilir stres ve toksik stres” açıklanmıştır. Ayrıca, yaygın bir toksik stresör olarak yoksulluktan bahsedilmiştir. Sonrasında bunların tam karşısında duran bir kapasite olarak “yılmazlık” irdelenmiş ve erken çocukluk eğitiminin psikolojik sağlamlığı arttırmadaki dönüştürücü rolü tartışılmıştır.